Przejście autorskich praw majątkowych do projektu budowlanego: Adaptacje, zgoda na zmiany i umowy 2026
Projekt architektoniczno-budowlany jest utworem w rozumieniu Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Oznacza to, że sam fakt zapłacenia architektowi za wykonanie dokumentacji projektowej nie daje inwestorowi automatycznego prawa do jej modyfikowania, adaptacji przez inne biuro czy wielokrotnego wykorzystania na innych działkach.
Brak precyzyjnych klauzul dotyczących praw autorskich w umowie z projektantem to klasyczna pułapka prawna. Może sparaliżować proces budowlany w sytuacji, gdy na etapie wykonawczym konieczna jest zmiana technologii lub wymiana materiałów.
> 💡 Planujesz inwestycję i potrzebujesz doświadczonych biur projektowych i inżynierów? > Sprawdź profile biur projektowych w katalogu wykonawców BrikBeam.
---
Autorskie prawa osobiste a majątkowe
- Autorskie prawa osobiste: Chronią więź twórcy z utworem. Są niezbywalne, nieprzenoszalne i trwają wiecznie. Obejmują m.in. prawo do autorstwa projektu, oznaczenia go swoim nazwiskiem oraz nienaruszalności treści i formy utworu (integralność dzieła).
- Autorskie prawa majątkowe: Prawo do wyłącznego korzystania z utworu, rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz pobierania wynagrodzenia. Prawa majątkowe mogą zostać przeniesione na inwestora w drodze pisemnej umowy.
---
Kluczowe klauzule w umowie o prace projektowe
Aby inwestor i wykonawca mieli pełną swobodę realizacji i modyfikacji budowy, umowa musi regulować trzy kwestie:
1. Precyzyjne pola eksploatacji
Zgodnie z art. 41 ust. 2 ustawy, umowa obejmuje tylko pola eksploatacji wyraźnie w niej wymienione. Muszą znaleźć się w niej m.in.:
- Wykorzystanie projektu do uzyskania pozwolenia na budowę i innych decyzji administracyjnych.
- Realizacja robót budowlanych na podstawie projektu w konkretnej lokalizacji.
- Zwielokrotnianie techniką cyfrową i drukarską na potrzeby wykonawców i podwykonawców.
2. Zezwolenie na wykonywanie praw zależnych
Kluczowa klauzula zezwalająca inwestorowi na zlecenie innemu projektantowi wprowadzenia zmian w projekcie (np. zamiana stropu monolitycznego na prefabrykowany, zmiana tras instalacji HVAC, przeprojektowanie elewacji).
3. Zobowiązanie do niewykonywania praw osobistych
Architekt powinien zobowiązać się, że nie będzie wykonywał autorskich praw osobistych w zakresie integralności utworu w sposób, który utrudniałby realizację inwestycji.